Op een onnavolgbare wijze zijn mensen in staat om zichzelf dwars te zitten. De techniek is heel simpel, denk vooral niet genuanceerd en wees niet te aardig voor jezelf. Albert Ellis, de grondlegger van de RET (Rationele Effectiviteitstraining) had speciale programma’s om kinderen en jongeren zo vroeg mogelijk te leren om deze denkfouten te herkennen. Helaas hebben de meeste mensen vroeger niet zo’n mooie training gehad, daarom hieronder een aantal van de meest voorkomende denkfouten die mensen maken.

1 Absolute uitspraken
Let bij jezelf op absolute uitspraken. Daarbij gebruik je woorden als ‘altijd, nooit, verschrikkelijk, helemaal, 100%, enz.’ Als je deze woorden gebruikt, maak je waarschijnlijk een denkfout.

2 Zwart-Wit denken
Als iets niet wit is, dan is het dus (pik)zwart.
Bijvoorbeeld:Als het niet perfect is, dan is het waardeloos. Als iemand mij niet heel aardig vindt dan heeft hij dus een hekel aan mij.

3 Overgeneraliseren
Eén negatieve gebeurtenis interpreteer je alsof het iets zegt over het geheel.
Bijvoorbeeld: Eén slechte prestatie van een collega is het bewijs dat die persoon niets kan. Of één fout bij een presentatie is het bewijs dat je niet kan presenteren.

4 Gedachten lezen
Je denkt te weten wat andere mensen denken en waarom ze bepaalde dingen doen. Dit blijkt in de praktijk vaak anders te liggen.

5 Filteren
Je pikt één (negatief) detail eruit en richt al je aandacht daarop. Vervolgens zie je alles wat er verder gebeurt vanuit dat (negatieve) perspectief. Bijvoorbeeld: ’s ochtends sta je in de file, je besluit dat dit een rotdag is waarna je de rest van de dag alleen maar ziet wat er fout gaat.

6 Rampdenken
Als er iets mis gaat, bedenk je wat voor een ramp dat tot gevolg zal hebben. Als je met enige afstand kijkt, dan blijkt dat vaak best wel mee te vallen.

7 Moeten
Het is niet zo dat je dingen graag wilt, maar je eist ze van jezelf. Hoe realistisch is het om die eisen aan jezelf te stellen?


8 Eisen stellen aan de wereld
Je hebt een norm waarvan je vindt dat iedereen daaraan moet voldoen. De norm kan goed zijn maar het is niet reëel om te verwachten dat iedereen zich altijd aan jouw normen aanpast.

Vraag jezelf eens af of je deze denkfouten vaak maakt én of deze gedachten wel echt reëel zijn. Vraag hulp aan iemand die goed tegengas kan geven als je er niet uitkomt. Of vraag een coach om je daarbij te ondersteunen.

Jasper van den Brink
MWP coaching
www.mwpcoaching.nl

Dit artikel is te downloaden op de downloadpagina van MWP coaching